دنیای ماهی

PH  و نحوه اندازه گیری آن:

PH چیست ؟

 PH از لغت  Hydrogene Power گرفته شده ، به معنی قدرت یونی هیدروژن می باشد و بیان کننده ی میزان اسیدی یا بازی ( قلیایی )  بودن آب است .

PH  طبیعی آب آشامیدنی حدود 7.0  می باشد و این در حالی است که بیش تر ماهیان آب شیرین در  محدوده PH = 5.5 – 7.5  قادر به زندگی می باشند ، اما خانواده ای از سیچلایدها ( سیچلایدهای آفریقایی ) در PH= 8  قابل به نگهداری هستند .

اما به جز PH ، دانستن میزان آمونیاک ، نیتریت و نیترات در آب ضروری می باشد .

شرایط آب ایده آل :

آمونیاک ( 0 ppm ) ، نیتریت ( 0 ppm )  ، نیترات20 ppm ()، PH = 6 - 8.5 بسته به نوع ماهی  ، GH = 5-10 بسته به نوع ماهی

اما اصلاً تنظیم نبودن PH آب چه پیامد هایی دارد ؟

در صورتی که آب از حد مورد نیاز ماهی ، اسیدی تر باشد ، علاوه بر آسیب رسیدن به دستگاه تنفس و چشم های ماهی ها ، امکان مرگ زودرس آنها را فراهم می کند . در ضمن ماهی در محیط های خیلی اسیدی یا قلیایی تولید مثل نمی کند .

نحوه ی اندازه گیری PH آب :

برای محاسبه ( PH ) می توان از بسته ( کیت ) های تنظیم خصوصیات فیزیکو شیمیایی آب استفاده کرد .

1- معرفهای کاغذی :

کاغذ تورنسل : به صورت نوار کاغذی باریکی به فروش می رسد که با فرو بردن این کاغذ در آب ، در صورت قلیایی بودن آب ( PH بیش تر از 7 ) به رنگ آبی در آمده و در صورت اسیدی بودن آن ( PH کمتر از 7 ) به رنگ قرمز در می آید .

نکته : کاغذ تورنسل در محیط خنثی به رنگ بنفش ظاهر می شود .

مزایا : بسیار ارزان بوده و به راحتی قابل استفاده می باشد .

معایب : دقت کمی داشته و عدد دقیقی به ما نمی دهد .

سایر معرفهای معروف :

2- PH متر دیجیتالی : کار با آن بسیار ساده بوده به طوری که پس از قرار گرفتن در آب ، میزان دقیق PH در صفحه ی نمایشگر به نمایش در می آید .

مزایا : بسیار دقیق بوده و کار با آن بسیار ساده می باشد .

معایب : نسبتاً گران می باشد .

نکته : مقدار PH آب را می توان با وسیله های دیگری همچون PH متر الکتروشیمیایی هم اندازه گرفت که کار با آن به سادگی کاغذ های معرف نمی باشد .

راه های کاهش PH آب:

1- استفاده از ذغال اکتیو که معمولاً در فیلتر های خارجی آکواریوم مورد استفاده قرار می گیرد .

2- تعویض قسمتی از آب

3- استفاده از چوب درختان در آب

4- جوشاندن آب

راه های افزایش PH آب:

1- در معرض هوا قرار دادن سطح آب ( با ورود و حل شدن Co2 در آب ، میزان PH افزایش می یابد . )

2- استفاده از سنگ های آهکی یا مرجان ( اگر خرد شده باشند سریع تر عمل می کنند . )

3- استفاده از جوش شیرین در آب

نکته : استفاده از گیاه در تانک سبب تعادل میزان PH شده و از افزایش یا کاهش آن جلوگیری می کند .

PH مناسب برای تعدادی از ماهی ها به صورت زیر است :

آنجل ( فرشته ماهی ) : 6.0-7.0   ؛ بارب ها : 6.0-7.5  ؛ سیچلاید های آمریکایی : 7.0-7.5   ؛ کریدوراس : 6.5-7.5   ؛ دیسکاس :  6.0-6.5  ؛ گلدفیش ها : 7.2-7.5   ؛ گورامی : 6.0-7.5    ؛ زنده زاها : 7.5-8.0   ؛ سیچلاید های مالاوی : 8.0-8.5  ؛ تتراها:  6.0-7.0

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GH  - KH  و نحوه ی اندازه گیری آنها:

General Hardness - GH :

 GH یا سختی کلی بیانگر مقادیر یون های منیزیم و کلسیم حل شده در آب می باشد . در واقع سختی کلی وسیله ی سنجش یون های فلزاتی چون کلسیم ، منیزیم و روی می باشد که بر اثر عبور آب باران از میان سنگ ها به وجود می آیند .

در بیش تر آب ها ترکیبی از کلسیم ، منیزیم ، نمک و مقادیر کمی از سایر فلزات وجود دارد که این سختی ها به رسیدگی و جلوگیری از افزایش یون های محلول احتیاج دارد .

ابتدا در آب سختی موقت شکل گرفته و با ورود کربنات به آب ، سختی کلی یا GH شکل می گیرد .

اما در حالت کلی در آکواریوم عاملی برای افزایش یا کاهش GH وجود نداشته و این مطلب تنها جهت اطلاع رسانی بیان شده است .

نکته : GH بیش تر در استخر های پرورش ماهیانی چون قزل آلا که در آنها مواد آهکی و کربن دار استفاده می شود ، اندازه گرفته شده و نیاز به کنترل دارد  ؛ اما در آکواریوم های خانگی نیازی به اندازه گیری آن نیست .

 جدول سختی کلی آب:

راه های افزایش GH :

1- اضافه کردن سنگ آهک به آب

2- اضافه کردن کلسیم کربنات به آب

راه های کاهش GH :

1- اضافه کردن کود گیاهی به آب

2- استفاده از سبک کننده های تجاری آب

3- اضافه کردن آب تصفیه شده

نکته : KH ، GH و PH با هم رابطه ی مستقیم داشته و افزایش یکی از آنها سبب افزایش دو تای دیگر نیز می شود .

تذکر : در صورت نیاز به اندازه گیری GH در آب ، می توان از کاغذهای اندازه گیری آن استفاده کرد که طرز کار آن همانند کاغذهای اندازه گیری PH می باشد .

KH چیست ؟

قلیایی بودن آب یا سختی کربنات به سختی ناشی از یون های کربنات و بی کربنات محلول در آب باز می گردد که پس از تشکیل یون های نیترات و سولفات ، در آب سختی پایدار شکل می گیرد .

KH نمادی برای اندازه گیری مقادیر یون های نیترات و سولفات است که از راه های زیر می توان آنرا افزایش یا کاهش داد :

راه های افزایش KH:

1- اضافه کردن سدیم بی کربنات به آب

2- اضافه کردن ذغال اکتیو برای افزایش سطح کربن

3- اضافه کردن سایر فرآورده های صنعتی که باعث افزایش KH در آب می شوند .

راه های کاهش KH:

1- اضافه کردن کربن دی اکسید به آب ( می توان با افزایش سطح آب ، میزان کربن دی اکسید آب را افزایش داد . )

2- جوشاندن آب سبب از بین رفتن یون های کربنات و بی کربنات در آب و در نتیجه کاهش KH می شود .

3- اضافه کردن سایر فرآورده های صنعتی که به این منظور ساخته شده اند .

جدول سختی کربنات ( KH ) :

نکته : با بسته های اندازه گیری PH ، می توان مقادیر KH را نیز اندازه گرفت .